İnsan Yaşat ki Devlet Yaşasın Anlayışının Semeresi: Gönüller Başkenti İstanbul
Fatih.. Çağ açıp çağ kapayan. Osmanlı Devleti'nin yedinci padişahı. 30 sene içinde 25 seferi bizzat idare eder ve 900 bin km2 olan toprakları 2.214 bin km2'ye çıkarır. 2 imparatorluk, 4 krallık ve 11 prenslik'i tarihe karıştıran büyük hükümdarın belki de en büyük icraatlarından biri istanbul'un fethiydi.
istanbul, dünyanin nazli gelini...
tarih boyunca bir çok kuşatmaya şahitlik etmiş. hammer'e göre bu kuşatma şehrin kuruluşundan beri yapılan 29. kuşatmaydı. şehir 3 defa pausanius, alkibiades ile makedonyalı filip'in generallerinden leon'un maiyetinde bulunan rumlar, 3 defa roma imparatorları tarafından sever maksim kostantin.
2 defa asi tomas ve tornicius. 2 defa bizans imparatorları aleksi komnen ve mişel paleolog. 2 defa bulgarlar kralı paganos ve simeon, 1 defa hüsrev , 1 defa islavlar despotu krumus 1 defa avarlar hakanı, 1 defa dir ve askold kumandasında ruslar, 1 defa venedik doğu dandolo'nun emri altında latinler. 7 defa arap halifelerinin kumandanları, 5 defa türkler (2 bayezid, musa, ii.murat, ii.mehmet)...
Bilinen ayrıntıları geçerek fatih'in fetih sonrasında zağanos paşa imzasıyla galatalılara verdiği müsaadenameyi görelim:
''Ben ki emir-i azam sultan murat bey'in oğlu padişah-ı muazzam mehmed bey'im.(...)
yemin ederim ki, vaki olan istirham üzerine bugün hükümetimin idaresine tabi olan bütün memleketlerde olduğu gibi galata ahalisine kanunlarını ve serbestliklerini bırakıyorum. her ne kadar galata hisarları yıkılacak ise de ahalisi, mallarını, evlerini, mağazalarını, bağlarını, değirmenlerini gemi ve sandallarını, ticaretlerini, karılarını ve çocuklarını istedikleri gibi idare etmek üzere muhafaza edeceklerdir.
Ticaret mallarını, memleketimin her yerinde satmaya izinlidirler. denizde ve karada serbestçe seyahat edebileceklerdir. hiç bir gümrüğe, hiç bir angaryaya tabi olmayacaklardır. ancak itaatim altında bulunan diğer memleketlerde olduğu gibi haraç vermekle mükellef olacaklardır. bu kanunlar ve adetler, bugünden itibaren ve ebediyen baki olacaktır. ben onları, kendi şahsım gibi himaye ve müdafaa edeceğim. şehir ahalisi, kiliselerini ve adetlerini muhafaza edeceklerdir. lakin çan çalmak yasaktır. kiliselerini camiye çevirmeyeceğim; lakin yeniden kilise yapmayacaklardır. ceneviz tüccarları, serbestçe dolaşacaklar, ticaret işleriyle meşgul olacaklardır. yeniçeri sınıfına sokmak üzere evlatlarını almayacağım. dinimizi kabul etmeleri için asla zorlanmayacaklardır. (...)
Bu da fatih'in özgürlük fermanı...
''ben ki sultan mehmet han'im; üst ve alt tabakada bulunan bütün halk tarafindan şu şekilde bilinsin ki, bu fermani taşiyan bosna rahiplerine lütufda bulunup şu hususlari buyurdum: söz konusu rahiplere ve kiliselerine hiç kimse tarafindan engel olunmayip rahatsizlik verilmeyecektir... kendilerine, canlarina, mallarina, kiliselerine ve dişaridan memleketimize getirecekleri kimselere yeri ve göğü yaratan allah hakki için, peygamberimiz muhammed mustafa hakki için, yedi mushaf hakki için, 124 bin peygamber hakki için ve kuşandiğim kiliç için en ağir yemin ile yemin ederim ki, yukarida belirtilen hususlara söz konusu rahipler benim hizmetime ve benim emrime itaatkar olduklari sürece hiç kimse tarafindan muhalefet edilmeyecektir.''
Bu sene fetih salı gününe denk geldi... tıpkı 1453'ün mayısındaki gibi... insan yaşat ki devlet yaşasın zihniyetinin taşıyıcı ve uygulayıcısı olan atalarımızın istanbul surlarına diktiği evrensel beyanname bugün bile dünya semalarını aydınlatmaktadır... istanbul, bugün herkesin hayallerini süslemekte... geçmişte kendi dindaşlarını sırf mezhep farklılığından dolayı katleden ve 1204'te şehri talan edip ayasofya'da fahişe oynatan, değerli eşyaları tahrip edenlere muhalefetle o nazlı gelini o kutsal müjde yolunda alarak bizlere miras bırakan fatih'in mirası bugün elimizde... istanbul bugün rüyalari süslüyorsa, gönüllere başkentlik yapiyorsa bunda en büyük etken belki de insan yaşat ki devlet yaşasin felsefesinin meyveleridir... VAN, 07.
'Memleket isterim!...Olursa bir şikâyet ölümden olsun!..'
|
05-03-2008, 06:18 PM
Benzer Konular
Normal
